როგორ შევამოწმოთ ანტიფრიზი რეფრაქტომეტრით

რატომ სჯობს რეფრაქტომეტრი ჰიდრომეტრს

ჰიდრომეტრი, ანუ ის შუშის ხელსაწყო ბურთულებით ან მცურავი შკალით, სითხის სიმკვრივეს ზომავს. სიმკვრივე კი ტემპერატურაზეა დამოკიდებული, ამიტომ ცხელ სითხეზე გაზომილი შედეგი ცივზე გაზომილისგან განსხვავდება.

რეფრაქტომეტრს ორი წვეთი ჰყოფნის და მისი უმეტესობა ტემპერატურის ავტომატური კომპენსაციით მუშაობს. შედეგი უფრო ზუსტი და გამეორებადია.

კიდევ ერთი უპირატესობა პრაქტიკულია: ჰიდრომეტრს სითხის დიდი ნიმუში სჭირდება, რეფრაქტომეტრს კი ერთი პიპეტი. ბაკიდან ორი წვეთის აღება ხუთ წამში შეიძლება.

გაზომვა ნაბიჯ-ნაბიჯ

1. ძრავა ცივი უნდა იყოს. ცხელ სისტემაზე ბაკის გახსნა დამწვრობის რისკია.
2. გაწმინდეთ პრიზმა და სახურავი რბილი, სუფთა ქსოვილით.
3. აიღეთ ორი წვეთი გამაფართოებელი ბაკიდან პიპეტით და დააწვეთეთ პრიზმაზე.
4. დაუშვით სახურავი ისე, რომ სითხე თანაბრად გაიშალოს და ჰაერის ბუშტი არ დარჩეს.
5. სინათლისკენ მიმართეთ და წაიკითხეთ ის ადგილი, სადაც ღია და მუქი ველი ერთმანეთს ხვდება.
6. აირჩიეთ სწორი შკალა. რეფრაქტომეტრს ჩვეულებრივ ორი შკალა აქვს, ეთილენგლიკოლისა და პროპილენგლიკოლის. Valvoline Zerex Asian ეთილენგლიკოლის ბაზაზეა, ანუ პირველი შკალა გჭირდებათ.
7. გაწმინდეთ პრიზმა გაზომვის შემდეგ, რომ ნარჩენმა შემდეგი შედეგი არ დაამახინჯოს.

ორივე შკალაზე ერთი და იმავე ნიმუშის შედეგი განსხვავებულია. თუ შემთხვევით პროპილენის შკალას წაიკითხავთ, დაცვა უფრო ცუდი მოგეჩვენებათ, ვიდრე სინამდვილეშია.

როგორ წავიკითხოთ შედეგი

რეფრაქტომეტრი გაყინვის ტემპერატურას პირდაპირ აჩვენებს. შედეგი ასე უნდა შეაფასოთ:

• დაახლოებით −36 °C. სისტემაში 50/50 ნარევია, ანუ სწორედ ის, რაც საქართველოს დაბლობს სჭირდება.
• −45 გრადუსზე დაბლა. კონცენტრატი ჭარბობს. ეს არ არის საშიში, მაგრამ სითბოს გადაცემა ოდნავ უარესდება.
• −20-დან −30 გრადუსამდე. ნარევი გაზავებულია, სავარაუდოდ წყალი დაემატა. ზამთრამდე გამოასწორეთ.
• −15 გრადუსზე მაღლა. სისტემაში ძირითადად წყალია და პირველივე ძლიერი ყინვა საშიშია.

გასწორება მარტივია: ჩამოუშვით ერთი ან ორი ლიტრი და იმდენივე კონცენტრატი დაამატეთ, შემდეგ კი ხელახლა გაზომეთ. ზუსტი პროპორციისთვის იხილეთ ჩვენი გაზავების კალკულატორი.

რას ვერ გეტყვით რეფრაქტომეტრი

ეს მნიშვნელოვანი დათქმაა. რეფრაქტომეტრი ზომავს გლიკოლის რაოდენობას და მისგან გამომდინარე გაყინვის ტემპერატურას. ის ვერაფერს გეტყვით ინჰიბიტორებზე, ანუ იმ დანამატებზე, რომლებიც ლითონებს კოროზიისგან იცავენ.

ინჰიბიტორები კი სწორედ ის ნაწილია, რომელიც პირველი იწურება. სითხეს შეიძლება უნაკლო −36 გრადუსი ჰქონდეს და დამცავი პაკეტი უკვე აღარ ჰქონდეს.

ამიტომ რეფრაქტომეტრი ერთ კითხვაზე პასუხობს, დანარჩენზე კი ვადა და თვალით შემოწმება. თუ სითხეს ხუთ წელზე მეტი აქვს, ან ფერი ბუნდოვანია, ან ძირზე ნალექია, გაზომვის შედეგის მიუხედავად შეცვალეთ. ამის შესახებ ცალკე გვერდი გვაქვს: როდის უნდა შეიცვალოს ანტიფრიზი.